Asteazken goiz honetan, maiatzaren 27a, formakuntzan diren hogei bat igerizain sorosle Hendaiako hondartzan jarri dira. Vincent Bousignère polizia maiorra eta Porge Océango hondartza-buruaren gidaritzapean, Frantziako itsasbazter osoa zaintzeko prestatzen ari dira bertan. Hautu horrek badu zentzu.
Frantzia mailako formakuntza, hondartza paregabea
Urtero, CRS errepublikako segurtasun konpainiaren zuzendaritza nagusiak hauta bera egiten du: Frantziako igerizain sorosle guzien oinarria Ipar Euskal Herrian osatzen da, beste nehon ez. Arrazoia soila da, eta gure itsasbazterrari buruz asko salatzen du. “Hemen, Ipar Euskal Herrian formatuak garelarik, sorosle izan gaitezke Frantziako itsasbazter osoan” dio ikastaroaren pedagogiaren arduraduna den maiorrak.
Aurten, berriki diplomatuak diren 58 igerizain sorosle etorri dira hirira, horietako 24 aste honetan, beren lanpostuak hartu baino lehen Frantziako hondartza guzietan, Mediterraneotik Normandiara, Atlantikoa barne. Ikasteko eremu saihestezina den Hendaia uretako sorospenaren Frantziako enbor irakasgaia da.
Zehazki, formakuntzak Frantziako itsasbazterreko hondartzetan igerizain sorosleek bete behar dituzten eginkizun guziak estaltzen ditu, baita egunerokotasunean lanean aritzeko behar diren tresna guziak ezagutzeko bidea eskaintzen ere. Hendaian iragaten duten aste hau (2 egun bertan, eta ondotik euskal-landesetako beste hondartzetan) zikloko hirugarren eta azken urratsa da. Ondotik, Mediterraneoan lanpostua hartuko duten ikastunek formakuntza segituko dute Ollioulesen tokiko berezitasunak ikasteko, mendebaldekoak Saint-Brieucen, iparraldekoak Dunkerquen kautxuzko txalupak erabiltzeko eta hondartza luzeak zaintzen ikasteko, eta Akitaniako itsasbazterrekoak Lège-Cap-Ferreten. Eta hiru urtetarik behin, igerizain sorosle adituek ikastaro hau berriz segitu behar dute, lokarria sortzean eta jakintza eta esperientzia partekatzean ere parte hartzen duelarik.
Hendaia, ikasteko eremu bikaina
Zergatik Hendaia beste hondartza bat baino? Formatzaileek diote hondartza hori Frantzia mailan aurki daitezkeen hondartza guzien arteko eredu bati dagokiola. Baina abantaila erabakigarria eskaintzen du: jadanik 18 gradutan den ura maiatz hondarrean, beste guneetan askoz berantago iritsiko delarik tenperatura horretara. Murgiltzea handizki errazten duen xehetasuna, hala berezko nola irudizko adieran, jakinez ikastun batzuk itsasoan sartuko diren lehen aldia izanen dela.
Asteazken honetan, arraun surfean, sorospen-buiarekin, Uaina buiarekin (“Euskal Herriko tresna tipikoa eta miresgarria”) eta lasterketa-igeriketa-lasterketa ariketak lantzen ikusi ditugu, arduradunak ere lotzen direlarik eredutzat agertzeko. Biharamunean, Seignossera joan dira baldintza zorrotzagoetan trebatzeko: hondartzetako ildoak, barra iragateak, uhin garbiak. Aitzinatzea metodikoa da. Baldintza onetan ikasten da, eta egiazko baldintzetan trebatzen.
Logistikak ere badu garrantzia: zenbait kilometrotara kokaturiko Angeluko geldilekuak ikastalde oso baten aterpetzea errazten du. Horrela, Hendaiak eta Ipar Euskal Herriak dispositibo osoa eta probatua osatzen dute, Frantziako zuzendaritzak erreferentziazkotzat jotzen duena.
Hoberenak baizik ez dira hona etortzen
Iparraldeko edo Akitaniako hondartzetan igerizain lanpostu bat lortzea ez da denen eskura. Hautaketa zorrotza da: CRS bakoitzak mediku-azterketak eta igerilekuko igeriketa lehiaketa bat egin behar dituzte, 60 konpainietako kide guzientzako berdinak. Lanpostuen esleipena lorturiko sailkapenaren araberakoa da. “Hara zergatik hain zaila den zuen hondartzara etortzea”, laburbiltzen du maiorrak irriñoa ezpainetan. “Hoberenak baizik ez dira etortzen.”
Zorroztasun maila hori formakuntza berean hautematen da, lanbidearen alde guziak estaltzeko pentsatua: sorospen gunearen irekitzea, uretako esku hartzea, sorospena, publikoarekiko harremanak, larrialdien kudeaketa baita tokiko faunaren berezitasunak ere (xabiroiak, marmokak, karabela portugesak). Azken puntu horri buruz, sorosle gazteek segitu beharreko protokolo zehatzak ikasten dituzte karabela portuges sarda bat seinalatua delarik: prefeturari eta larrialdietako medikuntza zerbitzuari jakinaraztea, Biarrizko helikoptero pilotuekin koordinatzea, airetik sardaren mugimenduak segi ditzaketelarik. Ez da deus uzten menturaren menturara.
Denen zerbitzuko diharduten sorosleak
Sorospen hitzaren erran-nahi hertsienetik haratago, maiorrak deskribatzen duen igerizain soroslearen betekizuna giza-izaeraren ildotik doa. Bainatzea zaintzea kontzentrazio jarraikia da, etengabea. Seme-alabaren bila dabilen udatiarrari erantzuten, itsasoa bistatik galdu gabe argibideak ematen, egoera liskartsua lasaiki kudeatzen jakitean ere datza. “Alditxar bat, galdua den haur bat, bihurdura bat erraketetan arituz… Hori dena lantzen da” dio maiorrak.
Bestalde, CRSek polizia-ahalmena dute lasaitasun publikorako arauak betearazteko: hondartzan erretzea debekatua, txakurrak debekatuak, harrabots trabagarrien kudeaketa. Hondartzak mota guzietako herritarrak biltzen dituelarik, kontrol ezti horren betekizuna gero eta gehiago eskatzen dute tokiko hautetsiek. “Bost lagun joaten zaretelarik, bost lagun berriz abiatzea dugu xede, eta denek aste goxoa pasatzea. Baita zenbait urte berantago, gaurko haurrak Hendaiara itzultzea ere, atsegina den lekua dutelako gogoan.”
Eta itsasbazterreko bisitariak laguntzen dituzten eguneroko eragile guziak bat datoz helburu horrekin.
CRSak baita suhiltzaileak ere
Hendaian eta Iparraldeko itsasbazter osoan, CRSak ez dira sorospen guneetako zaindari bakarrak. Pirinio Atlantikoetako Departamenduko Sute eta Sokorri zentroko suhiltzaileek hondartzaren zaintzarako eragileen kopurua osatzen dute.
Gainera, Hondartza Nagusiko gunea Handi Plage egituraren ondoan kokatua da, denei hondartzaz gozatzeko bidea eskainiz.
